Na chwilę przed Zmartwychwstaniem

Pisałsam juz o Wielkim Czwartku i zwiazanymi z nim tradycjami....

Wielki Piątek czyli dzień śmierci Pana Jezusa jest bardzo smutnym i szarym dniem w Grecji...

W tym dniu cerkiew otwarta jest cały dzień i wierni przychodzą ozdabiać kwiatami wyobrażenie Grobu Pańskiego (Epithafios). 

Wielki Post, w którym nie je się mięsa oraz nabiału trwa już prawie od 40 dni, ale w Wielki Piątek nie je się nawet oliwy. Pod wieczór cerkiew wypełnia sie wiernymi, a pod koniec nabożeństwa, ustrojony kwiatami epithafios, niesiony jest ulicami miasta w procesji żałobnej, której towarzyszy bicie dzwonów (taki pogrzeb Chrystusa). Każdy niesie w dłoniach zapalona świecę, koniecznie w kolorze wosku pszczelego.

Wielka Sobota to już przygotowania do świętowania. 

W ogrodach mężczyżni nabijają na specjalnie skonstuowany rożen baranka lub kozę. A kobiety w domach przygotowują kokotetsi. Są to podroby kozie lub baranie owijane szczewem  i pieczone na rożnie, często równocześnie z barankiem.

W wielu domach greckich do tradycji należy zupa,którą zjada się po przyjściu z kościoła po północy. Jest to zupa z podrobów baranich zaprawiona cytryną, z dużą ilością ziół. Zupa ta to często pierwsze mięsne danie po 40 dniach postu. Jak dla mnie mogłoby jej nie być, ale wiem, że paru moim czytelnikom bardzo smakuje i robią ją nawet u siebie w Polsce! :-)

Święta Wielkanocne zaczną się o północy, kiedy pop zapali białą świecę na znak zmartwychwstania Jesusa i ogłosi biciem dzwonów Xristos Anesti czyli Chrystus Zmartwychwstał. 

Wierni, ubrani w odświętne stroje, z biaymi świecami czekają na  swięty ogień , wtedy zaczynają bić dzwony, huczą sztuczne ognie. Panuje zamęt i podekscytowanie. Wszyscy składają sobie życzenia po czym udają sią z zapalonymi świecami do swoich domów, na długo wyczekiwaną mageritsę!

Ja również życzę wszystkim moim czyelniką wesołych Świąt Zmartwychwstania Pańskiego, spędzonych w rodzinnym gronie!

Xristos Anesti

Epithafios

Koza przygotowana na rożen (Dziękuję Iwonie za udostępnienie zdięć!!)

 A to już kokoretsi (Iwona- smacznego :-) )

Wielki Czwartek

Parę lat temu, podczas moich pierwszych Świąt Wielkanocnych w Grecji, w Wielki Czwartek wpadło mi w oko coś dziwnego...Na balkonie teściowej oraz każdym innym w sąsiedztwie na poręczy wisiała czerwona bluzka lub inne ubranie...Myślałam na początku,że to przez przypadek, ale jak się okazało jednak nie. Otóż Wielki Czwartek w Grecji to dzień farbowania jaj, oczywiście tradycyjnie tylko na czerwono. Czerwone ubranie  wywieszano przed domy już w czasach panowania tureckiego by pokazać, że w danym domu mieszkaja chrześcijanie. W Omolio tradycja ta przetrwała do dziś. W wiekszych miastach, także w Larisie jest to rzadkość.

Nam malowanie świątecznych pisanek kojarzy się z dobrą zabawą. Tutaj jest to świętość. Jajka moga być farbowane tylko i wyłącznie w Wielki Czwartek (można dofarbować w dwa następne czwartki po świętach, ale tylko w czwartki). Przeważnie robi to pani domu. Niektóre kobiety nakładają na jajka liście lub kwiaty po czym wkładaja takie jajko ostrożnie w kawałek rajstopy. Wtedy po ugotowaniu jajka na czerwono, miejsce gdzie był listek pozostaje białe.Ciekawa metoda- może ktoś z was ją wykorzysta?(link do opisu podaję pod postem)

Do farbowania są używane sztuczne barwniki, a czerwoną wodę należy wylać w miejsce, na które nikt nie nadepnie.

Kolor czerwony ma symbolizować krew Chrystusa. Pisanek robi się bardzo dużo i zjada w Niedzielę Wielkanocną. Jajka służą także do dekorowania chałki wielkanocnej zwanej tsureki.

W Niedzielę Wielkanocną grecy bawią się w stukanie pisankami. Każdy ma swoje jajko, którym uderza z dołu lub z góry w pisankę przeciwnika. Ten, którego jajko zostanie nieuszkodzone jest zwycięzcą.

Do innych zwyczajów  Welkiego Czwartku należy Komunia Święta (na pamiątkę ostatniej wieczerzy)

Komunia jest pod dwiema postaciami. W praktyce wygląda to tak, że pop ma w kielichu wymieszane wino z chlebem i podaje je wszystkim jedną łyżką ...A sakrament Komunii przyjmuje się wraz z sakramentem Chrztu Świętego.

W nocy z Wielkiego Czwartku na Wielki Piątek cerkiew jest otwarta i wiele ludzi czuwa całą noc.

Oto link do przepisu na jaja z odbitymi liśćmi:

Jajka z odbitkami krok po kroku

Tak właśnie prezentowało się dziś większość balkonów w Omolio:

A oto juz gotowe czerwone pisanki:

Ja jednak zostaje przy swoim i jaja maluję na kolorowo i niekoniecznie w Wielki Czwartek (to akurat moje styropianowe jajka decoupage)

Tsurekia z piekarni "ΤΟ ΑΡΤΙΟΝ" (to artion) w Omolio

 

25 marzec: greckie święto narodowe

                                        Dzisiaj w Grecji dwa wielkie święta jednego dnia. Pierwsze to święto narodowe obchodzone na cześć rozpoczęcia wojny o niepodległośc Grecji w 1821 roku. Dla przypomnienia Grecja od 1421 roku była pod zaborem tureckim. Hasło rewolucji brzmiało: "Wolność albo śmierć". W roku 1838 ustanowiono dzień 25 marca swiętem narodowym.

Drugie to swięto kościelne, obchodzone też zresztą dziś w Polsce, czyli objawienie się Archanioła Gabriela, Maryi i zapowiedź narodzenia Chrystusa.

Dzieci już od tygodni przygotowywują się do tego święta. Tradycyjnie każde z nich uczy sie wierszyka, które potem recytują dumnym rodzicom na akademii.Akademie te odbywaja się w dzień poprzedzający swięto, w szkole.

A dziś  rano dzwony wzywają wszystkich wiernych do cerkwii, gdzie odbywa się uroczysta msza. Dzieci  ubrane są w tradycyjne greckie stroje. Po mszy uczniowie z towarzyszącymi im nauczycielami ustawiają sie w szeregu i w takt hymnu narodowego idą w pochodzie pod pomnik nieznanego żołnierza.  Najlepsi uczniowie idą na przedzie niosąc grecką flagę.

Następnie pod pomnik podchodzi pop i odmawia modlitwę, a wszystko kończy się składaniem wianków z liści laurowych pod pomnikiem przez przedstawicieli organizacji  działających na naszej wsi!

Po uroczystościach większość ludzi idzie na kawę do okolicznych kafeterii, a niektórzy przechodzą od razu do konkretów i idą do tawern na "tsipoura". Tsipouro to grecka wódka, do której podaje sie ryby i owoce morza. Dziś prawie każdy Grek jadł na obiad rybę (najbardziej popularny jest dorsz) lub inne owoce morza ze względu na święto Zwiastowania Pańskiego.

A tak to wyglądało z obiektywu mojego aparatu:

 Przedszkolaki niosące flagi

 Najlepsi uczniowie idący na przedzie pochodu

 Wszyscy, mali i duzi mieszkancy Omolio

Pop przed pomnikiem nieznanego żolnierza

 Blondynka z mężem i znajomą małą greczynką :-)